Nedir?
Perde pilavı, dışı altın rengi ince bir hamurla kaplı, kesildiğinde içinden tavuklu, bademli ve kuş üzümlü pilav dökülen bir kalıp yemeğidir. Görünüşüyle sofrada dikkat çeker: ters çevrilip tabağa alındığında kubbe biçiminde, çıtır kabuklu bir pilav çıkar. Aslı Siirt'e aittir ve Siirt Perde Pilavı adıyla coğrafi işaret tescili vardır. Güneydoğu'nun düğün ve bayram sofralarında yaygınlaşmış, bugün Şanlıurfa'daki lokantaların bir kısmında da kebabın yanında görülür. Bir Urfa yemeği değildir; ama Urfa'daki sofralara girmiş bir komşu yemeğidir.
Adı ve kökeni
"Perde", pilavı saran o ince hamur örtüsüdür; pilav sanki bir perdenin arkasında saklanır. Siirt'te düğün yemeği olarak bilinir ve sembolik anlamlar yüklendiği anlatılır: hamurun evi, pirincin bereketi, bademle kuş üzümünün çocukları ya da yeni kurulan aileyi temsil ettiği söylenir. Bu yorumlar halk anlatısıdır ve yöreden yöreye değişir. Tarihine dair kesin bir başlangıç verilemez.
Malzemeler
- Pirinç
- Tavuk (haşlanıp didilmiş) ve haşlama suyu
- Badem (kavrulmuş)
- Kuş üzümü
- Tereyağı
- Tuz, karabiber; kimi tariflerde tarçın ya da yenibahar
- Hamur için: un, yumurta, yoğurt ya da süt, tereyağı, tuz
- Kalıbı yağlamak için tereyağı ve isteğe göre kalıbın dibine badem
Nasıl yapılır?
- Tavuk haşlanır, eti didilir; suyu pilav için ayrılır.
- Pirinç tereyağında kavrulur, tavuk suyuyla yarı pişene kadar demlenir; tavuk, badem, kuş üzümü ve baharatlar eklenir.
- Un, yumurta, yoğurt ya da süt ve tereyağıyla yumuşak bir hamur yoğrulur, dinlendirilir.
- Hamur ince açılır, yağlanmış bir kâse ya da kalıbın içine kenarlardan taşacak şekilde serilir.
- Pilav bastırılarak doldurulur, taşan hamur üstüne katlanır ya da ayrı bir hamur kapak konur.
- Fırında hamur kızarıp çıtırlaşana kadar pişirilir, birkaç dakika dinlendirilir ve tabağa ters çevrilir.
Hamurun ince açılması, pişince çıtır ama kırılmayan bir kabuk vermesi için önemlidir.
Ne zaman, nasıl yenir?
Siirt'te düğün yemeğidir; Urfa'da ise kebap sofrasının yanında, paylaşmak için gelir. Ortasından kesilir, herkes kendi tabağına bir dilim alır; kabuğun çıtır kenarları ayrıca sevilir. Sıcak yenir; yanında ayran ya da lebeni iyi gider. Tek başına doyurucu bir yemek olduğu için kalabalık sofralarda kebabın yükünü paylaşır. Çocukların sofrada ilk uzandığı tabaklardan biri olması da şaşırtmaz. Kesilirken kabuğun dağılmaması için keskin bir bıçak kullanılır ve ilk dilim ortadan alınır.
Benzerlerinden farkı
Urfa'nın kendi pilavı daha çok bulgur pilavıdır; kebabın ve kazan kebabı gibi sulu yemeklerin altına konur. Perde pilavı ise pirinçle, tavukla ve hamur kabukla yapılan, kendi başına bir davet yemeğidir. İç pilavı da pirinç, ciğer, kuş üzümü ve dolmalık fıstıkla yapılır, ama hamura sarılmaz. Öteki kalıp pilavlardan farkı, kalıbın kendisinin de yenen bir hamur olmasıdır.
Şanlıurfa'da nerede yenir?
Şanlıurfa'da perde pilavı bazı kebapçılarda ve lokantalarda, çoğu zaman pilav seçenekleri arasında bulunur. Evlerde daha çok özel günlerde yapılır; hazırlığı uzun sürdüğü için gündelik bir ev yemeği değildir. Siirt'in kendi perde pilavını yerinde tatmak isteyenler için Siirt mutfağı ayrı bir yolculuk sebebidir; Urfa'da ise onu kebap sofrasının yanında bir eşlikçi olarak bulursunuz. Karaköprü'de İklim Et Lokantası'nın pilavlar bölümünde yer alır.
İklim'de
Menümüzde Perde Pilavı olarak, kebap yanı ve porsiyonluk iki boyda bulunur; aynı bölümde iç pilavı ve bulgur pilavı de var. menüde gör
Perde pilavı hakkında
Perde pilavı nerenin yemeği?
Siirt'in yemeğidir; Siirt Perde Pilavı adıyla coğrafi işaret tescili vardır. Güneydoğu'nun başka şehirlerinde, Şanlıurfa'da da lokantalarda bulunur.
Perde pilavına neden perde denir?
Pilavı dört bir yandan saran ince hamur örtüsü perdeye benzetildiği için bu adı aldığı anlatılır.
Perde pilavı neyle yenir?
Tek başına doyurucu bir yemektir; kebabın yanında, ayran ya da yoğurtlu çorbayla da yenir.
Perde pilavı kaç kalori?
Hamurun yağına, pilavdaki tavuk, badem ve tereyağı miktarına göre değişir; doyurucu bir yemektir.