Mezeler: Haydari, Cacık, Zeytin Ezmesi, Acılı Atom

Yoğurtlu mezeler

Altı mezenin dördü yoğurtludur; kebabın acısını ve yağını dengeleyen tabaklar.

• Haydari: Koyu süzme yoğurdun sarımsak ve yeşillikle karıştırıldığı, kaşıkla değil ekmekle alınan meze. Meyhane sofrasından kebapçı sofrasına geçmiştir.
• Kuru cacık: Su eklenmemiş cacık. Kâsede içilmez, tabakta durur, ekmekle alınır.
• Dereotlu cacık: Naneli cacığın yeşil kardeşi; dereotu yoğurdu tazeler. Kebabın ya da pilavın yanında kaşıkla da yenir.
• Acılı atom: Süzme yoğurdun üzerine kızgın tereyağında çıtırlaşmış kuru acı biberin döküldüğü meze. Adını acısının ağızda bıraktığı patlama etkisinden aldığı anlatılır. Acı derecesini masada sorabilirsiniz.

Zeytinli mezeler

• Zeytin salatası: Güneydoğu ve Hatay sofralarında zeytin çoğu zaman nar ekşisi ve cevizle buluşur. İklim'deki tabağın içeriğini masada sorabilirsiniz.
• Zeytin ezmesi: Zeytinin ekmeğe sürülen hâli; tuzlu, yağlı, iştah açan.

Hayır. Menümüzde ezme ayrı bir satır olarak yer almaz, çünkü kebaplar, ocakbaşı porsiyonları, dürümler, pideler ve sulu yemeklerin hepsinin yanında zaten gelir. Urfa kebapçılarında tabakla gelen ezme genellikle domates, biber, soğan, maydanoz, isot ve nar ekşisiyle hazırlanan acılı ezmedir. Fazlasını isterseniz masada söylemeniz yeter. Acıyı ezmede bulamayanlar için mezeler arasında acılı atom var.

Menümüzdeki mezeler Türkiye'nin kebapçı ve meyhane sofralarından tanıdık tabaklardır. Urfa'nın kendi mezeleri biraz farklıdır: yazın kaşıkla yenen sulu salata bostana, ekmek, domates ve isotun dövülerek karıştırıldığı dövmeç ve yoğurtlu çorba lebeni. Bostana ve lebeni menünün Ekstra bölümündedir; dövmeç menümüzde yok, ama sözlükte anlattık. Urfa sofrasının bütününü merak ediyorsanız Şanlıurfa yemekleri rehberine bakabilirsiniz.

Hepsinin ortak paydası isot: Urfa biberinin güneşte kurutulup karartılmış hâli. Mezelerin üstüne serpilir, ezmeye girer; acıyı ayarlamanın yerel yoludur.

Mezeler küçük tabaklarda, ekmek ya da lavaşla yenmek üzere gelir. Kebabı beklerken masaya iki üç meze açmak Urfa'da sofranın ritmidir; ocak şişleri hazırlarken masa boş kalmaz. Dengeli bir eşleşme için biri acılı, biri serin seçin: acılı atomun yanına haydari ya da dereotlu cacık gibi. Dört kişilik bir masada üç dört meze çoğu zaman yeter; tabaklar küçüktür, ortada dolaşır, ekmek tazelendikçe yeniden doldurulur. Kebap gelince mezeler kenara çekilmez, kebabın yanında sofrada kalır.

Mezeler en çok akşam sofralarında, kalabalık masalarda söylenir. Aileler ve arkadaş grupları kebaptan önce mezelerle başlar. Öğle saatlerinde ise sulu yemeğin yanına bir kuru cacık ya da haydari, tabağı tamamlamaya yeter.

Mezelerin doğal eşi kebaptır. Acılı atom, Adana kebap gibi acılı bir tabakla da, acısız Urfa sade kebap ile de iyi gider; acıyı kebapta değil mezede bulmak isteyenlerin tercihidir. Yoğurtlu mezeler ocakbaşının yanında da yakışır; ciğerin yanına bir tabak haydari, yağı yumuşatır.

Et yemeyen bir misafiriniz varsa mezeler masanın yükünü taşıyabilir. Haydari, kuru cacık, dereotlu cacık, zeytin salatası ve zeytin ezmesi etsizdir; bunlara Salatalar bölümünden gavurdağı ve mevsim salatası, sulu yemeklerden kuru fasulye ya da bamya eklenince doyurucu bir sofra çıkar. Pişirmede et suyu ya da hayvansal yağ kullanılıp kullanılmadığını o gün masada sormanızı öneririz.

İklim Et Lokantası 1991'den beri Şanlıurfa'da; bugün Karaköprü, Çankaya Mahallesi'ndeyiz. Balıklıgöl'den ve şehir merkezinden arabayla yaklaşık 8 dakika uzaklıktayız; Göbeklitepe dönüşü şehre inerken yol üstündeyiz. Kalabalık bir masa kuracaksanız WhatsApp'tan rezervasyon yapabilirsiniz.