Acılı Atom
Yoğurdun üstüne kızgın yağda acı biber; Urfa'nın isotu tereyağında yoğurda gezdirme alışkanlığına yakın.
AcılıEtsiz
Acılı Atom nedir?
Atom, ocakbaşı sofralarında bilinen bir mezedir. Koyu süzme yoğurt tabağa yayılır, üzerine kızgın tereyağında birkaç saniye kızdırılmış kuru acı biberler dökülür. Biberler yağda çıtırlaşır, acıları ve kokuları yağa geçer; yağ da yoğurdun üstüne yayılır. Bazı tariflerde sarımsak eklenir. Adının, acısının ağızda bıraktığı patlama etkisinden geldiği anlatılır.
Belirli bir şehre ait sayılmaz; kökeni net değildir ve Türkiye'nin pek çok kebapçısına ocakbaşı mezesi olarak yayılmıştır. Urfa'ya özgü olduğunu söylemek doğru olmaz.
Ama tekniği Urfa mutfağına yabancı değildir. Urfa'da isot tereyağında hafifçe kızdırılıp çorbanın ya da yoğurdun üstüne gezdirilir; lebeninin üstüne naneli, isteyene isotlu tereyağı dökülür. Atom bu alışkanlığın daha cesur hâlidir: yağ yalnız renk ve koku için değil, acıyı taşımak için dökülür. Acıya alışık olanlar biberi de yer, alışık olmayanlar yalnızca biberin yağına bulanmış yoğurdu ekmekle alır.
Acılı atom küçük meze tabağında, ekmek ya da lavaşla yenmek üzere gelir; acı derecesini masada sorabilirsiniz.
Urfa'da acı bir denge aracıdır ve yoğurt bu dengenin öteki kefesidir. Acılı atom ikisini tek tabakta toplar: altta serin süzme yoğurt, üstte yakan biber yağı. Kebaptan önce lavaşla alınıp iştah açar; acı sevenlerin masasında kebabın yanında da kalır. Tabağın tamamı herkese göre değildir; çoğu kişi biberin değdiği kenarlardan değil, yoğurdun orta yerinden alır. Yanında bir bardak ayran bulundurmak akıllıca olur; acı yükseldiğinde kebabın yanındaki yoğurtlu çorbaya dönmek de ağzı serinletir.
Şanlıurfa'da acılı atom nerede yenir?
Şanlıurfa'da kebabın yanına acılı bir meze arıyorsanız Karaköprü'deki İklim Et Lokantası'nın mezeler bölümünde acılı atom var. Acı sevenler için Adana kebabın, acıyı dengelemek isteyenler için haydari ya da cacığın yanına konur. Hem öğle hem akşam servisinde bulunur. Göbeklitepe dönüşü yolunuzun üzerindeyiz; GAP Havalimanı'na yaklaşık 30 km, Balıklıgöl'e yaklaşık 8 km uzaklıktayız.
Acılı Atom hakkında
Acılı atom çok acı mı?
Kızdırılmış kuru acı biberler nedeniyle belirgin biçimde acıdır. Acıya hassassanız biberleri ayırıp yalnızca yağa bulanmış yoğurdu ekmekle alabilirsiniz.
Atom Urfa mezesi mi?
Hayır, belirli bir şehre ait sayılmaz ve ocakbaşı mezesi olarak pek çok yere yayılmıştır. Urfa'da isotu tereyağında kızdırıp yoğurda gezdirme alışkanlığıyla akraba bir tabaktır.
Atomun içinde ne var?
Temelde süzme yoğurt, tereyağı ve kuru acı biber bulunur; bazı tariflerde sarımsak eklenir. İklim'deki hazırlanışı masada sorabilirsiniz.
Şanlıurfa'da acılı atom nerede yenir?
Karaköprü'de İklim Et Lokantası'nda. Adres: Çankaya Mah. No:118, Karaköprü / Şanlıurfa. Telefon (0414) 347 87 07.
